Είναι η εποχή που ο Φίλιππος ετοιμάζεται να ξαναγράψει τον χάρτη της Ελλάδας. Στρατηγός με λίγους ομοίους σαν κι αυτόν. Άνδρας που έχει κατακτήσει εχθρούς, συμμάχους, βασίλεια. Έχει υπό τις διαταγές του ένα μηχάνημα πολέμου τέτοιο που η εποχή του δεν έχει ξαναδεί.

Σταματά σε ένα σημείο. Βλέπει το τοπίο. Αποφαίνεται: εδώ στρατοπεδεύουμε. Ξεκινά να δίνει διαταγές.

Τότε ένας βοηθός τρέχει κοντά του με μια ανησυχία στο πρόσωπο. Η περιοχή δεν έχει αρκετό βοσκότοπο για τα υποζύγια. Χιλιάδες ζώα, χιλιάδες στόματα. Πρέπει να μετακινηθούν.

Ο Φίλιππος κοιτάει γύρω του τον τεράστιο στρατό που έχτισε, τις προμήθειες που μεταφέρουν τα ζώα, το οικοδόμημα ισχύος που έχει περάσει χρόνια να χτίζει και τα λόγια βγαίνουν μόνα τους: «Ω, Ηρακλή. Τι ζωή κάνω, αν είμαι αναγκασμένος να ζω για το καλό των γαϊδουριών μου.»

Ο πιο ισχυρός άνδρας της Ελλάδας δεν μπορεί να στρατοπεδεύσει εκεί που θέλει γιατί τα ζώα του δεν τον αφήνουν.

Μεταφερόμαστε δύο αιώνες μπροστά. Ο Κάτων βαδίζει μέσα από την έρημο της Λιβύης. Χιλιάδες στρατιώτες πίσω του. Καλοκαίρι. Ζέστη που σκοτώνει.

Οι αξιωματικοί του έχουν υπηρέτες. Έχουν αποσκευές. Έχουν μια άνεση σχετική, αλλά υπαρκτή. Ο Κάτωνας; Βαδίζει πεζός όταν μπορεί. Πίνει νερό όταν πίνουν και οι στρατιώτες. Τρώει ό,τι τρώει ο τελευταίος άνδρας της φάλαγγας.

Δεν το κάνει για επίδειξη. Δεν το κάνει για να φαίνεται «λαϊκός». Το κάνει γιατί έχει καταλάβει κάτι που ο Φίλιππος ποτέ δεν κατάφερε να χωνέψει: κάθε πράγμα που αποκτάς σε αποκτά κι εκείνο.

Λιγότερα πράγματα να χάσεις σημαίνει λιγότερες αποφάσεις που τις παίρνουν αυτά τα πράγματα αντί για σένα. Ο Κάτων κινείτο ελεύθερα μέσα στην έρημο ακριβώς επειδή δεν είχε τίποτα που να τον δεσμεύει.

Ας κόψουμε τις ιστορικές φιγούρες για μια στιγμή.

Ξέρεις εκείνη τη στιγμή που αγόρασες κάτι μεγαλύτερο: σπίτι, αμάξι, σκάφος, ακόμα και μια συνδρομή και ένιωσες να ελαφρώνεις, γιατί «επιτέλους το έχεις»; Κι ύστερα; Συντήρηση, ασφάλεια, επισκευές, ανανέωση, αναβαθμίσεις.

Κάθε πράγμα φέρνει το δικό του οικοσύστημα ευθυνών.

Στην Ελλάδα του 2026, το παιχνίδι αυτό παίζεται σε κάθε επίπεδο. Ο επιχειρηματίας που προσλαμβάνει συνεχώς, επεκτείνεται, ανοίγει νέα παραρτήματα και μια μέρα ξυπνά και θέλει να φύγει ταξίδι τριών ημερών αλλά δεν μπορεί, γιατί ο «οργανισμός» που έχτισε τον χρειάζεται. Ο εργαζόμενος που παίρνει προαγωγή, τίτλο, εταιρικό τηλέφωνο και τώρα είναι «διαθέσιμος» κάθε βράδυ. Ο γονιός που αγοράζει κάθε εξοπλισμό για το παιδί, κάθε εξωσχολική δραστηριότητα, κάθε «ευκαιρία» και βρίσκεται να ζει σε ένα πρόγραμμα να βάζει κωδικούς όλη μέρα.

Δεν έχεις επιλογή, αν έχεις ήδη χτίσει τον στρατό, τα γαϊδούρια αποφασίζουν πού στρατοπεδεύεις. Αυτό είναι γεγονός, όχι παράπονο.

Αλλά έχεις επιλογή πριν χτίσεις τον στρατό. Εκεί είναι η απόφαση που μετράει πριν το πρώτο υποζύγιο μπει στη φάλαγγα.

Ο Κάτων δεν αρνήθηκε κάθε άνεση από αυτάρκεια. Αρνήθηκε ό,τι θα τον έκανε να εξαρτάται από την παρουσία του, ακριβώς για να μπορεί να εστιάζει εκεί που πραγματικά μετρούσε.

«Αλλά χωρίς ανάπτυξη, χωρίς απόκτηση, χωρίς επέκταση δεν πας πουθενά. Η λιτότητα για τη λιτότητα είναι μια άλλη μορφή αποτυχίας.»

Σωστό. Και δεν το αρνείται ο Στωικισμός.

Το ζήτημα δεν είναι αν αποκτάς. Το ζήτημα είναι αν ελέγχεις αυτά που αποκτάς ή αν εκείνα σε ελέγχουν. Ο Φίλιππος δεν έκανε λάθος που έχτισε τον στρατό. Έκανε λάθος που δεν είχε υπολογίσει ότι ο στρατός αυτός θα άρχιζε να παίρνει αποφάσεις για λογαριασμό του.

Στρατηγική οικονομία δυνάμεων σημαίνει: πριν προσθέσεις κάτι στη ζωή σου, ρώτα όχι μόνο τι κερδίζεις. Ρώτα τι σου παίρνει. Τι παίρνει από τον χρόνο σου, τη σκέψη σου, την ελευθερία κινήσεών σου. Αν η απάντηση αξίζει τον κόπο, προχώρα. Αν όχι, ο Κάτων θα σε κοιτούσε και θα έλεγε: σώθηκες.

Σήμερα, τις επόμενες 24 ώρες, κάνε ένα πράγμα:

Σκέψου ένα πράγμα στη ζωή σου: αντικείμενο, ευθύνη, συνήθεια, συνδρομή, σχέση επαγγελματική που άρχισε ως επιλογή και έχει γίνει πλέον υποχρέωση. Κάτι που δεν μπορείς εύκολα να φύγεις από αυτό, ακόμα κι αν θέλεις.

Γράψτο. Και δίπλα του γράψε: «Τι παίρνει από μένα κάθε μέρα;»

Δεν χρειάζεται να το πετάξεις σήμερα. Αλλά πρέπει να το βλέπεις καθαρά. Γιατί τα γαϊδούρια δεν σε ρωτούν αν έχεις ώρα να τα ταΐσεις. Απλώς πεινάνε.

Καλή δύναμη.

The Stoic Journal

Υ.Γ.: Αν ξέρεις κάποιον με πολλά «γαϊδούρια» στη ζωή του είναι καιρός να το διαβάσει. Το link ακριβώς απο κάτω.

Υ.Γ. 2: Είτε καινούργιος, είτε παλιός όλα τα τεύχη είναι εδώ μαζεμένα σε αυτο τον συνδεσμο.​