|
Φαντάσου τον αυτοκράτορα της Ρώμης. Εκατομμύρια υπήκοοι, πόλεμοι στα σύνορα, αποφάσεις που καθορίζουν ιστορία. Και ο Μάρκος κάθεται σε μια συνεδρίαση της Συγκλήτου δίπλα σε κάποιον που μυρίζει. Δεν το γράφει για να γελάσει. Το γράφει γιατί τον ενόχλησε αρκετά ώστε να χρειαστεί να το επεξεργαστεί. Ο ίδιος άνθρωπος που διοικούσε αυτοκρατορία παλεύει με τον ίδιο μικρό εκνευρισμό που παλεύεις κι εσύ στο μετρό. Και καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα: μίλησέ του ή άφησέ το. Δεν υπάρχει τρίτη επιλογή. Το να κάθεσαι και να βράζεις δεν είναι επιλογή. Είναι σπατάλη. Ο Κάτων ήταν γνωστός για την αυστηρότητά του. Δεν συγχωρούσε εύκολα, δεν έκανε εκπτώσεις, είχε άποψη για τα πάντα. Και όμως. Όταν ο Καίσαρας ανέβαινε στην εξουσία και ο κόσμος γύρω του αγανακτούσε, ο Κάτων δεν σπαταλούσε ενέργεια σε κάθε μικρή αδικία, σε κάθε μικρή προσβολή, σε κάθε κουτσομπολιό της Συγκλήτου. Επέλεγε τις μάχες του. Τα υπόλοιπα τα άφηνε να περνούν. Γιατί ήξερε ότι ο άνθρωπος που αντιδρά σε όλα δεν έχει δύναμη για τίποτα. Ο Μάρκος παλεύε με τα μικρά. Ο Κάτων τα αγνοούσε για χάρη των μεγάλων. Και οι δύο φτάνουν στο ίδιο σημείο. Σκέψου πόσες φορές την τελευταία εβδομάδα εκνευρίστηκες με κάτι που δεν θα θυμάσαι σε έναν μήνα. Ο οδηγός που σε έκοψε. Ο συνάδελφος που είπε κάτι ηλίθιο στη σύσκεψη. Το σχόλιο στο Facebook που δεν έπρεπε να διαβάσεις. Η σειρά στο σούπερ μάρκετ που δεν κουνιόταν. Ο γείτονας με τη μουσική στις 11 το βράδυ. Σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, είχες άποψη. Έκρινες. Εκνευρίστηκες. Ίσως είπες κάτι ή ήθελες να πεις. Ίσως το κουβαλάς ακόμα. Αλλά ποιος πλήρωσε το τίμημα; Ο οδηγός δεν σκέφτεται εσένα. Ο συνάδελφος συνεχίζει τη μέρα του. Ο γείτονας κοιμάται ήσυχος. Εσύ είσαι αυτός που κουβαλάει το βάρος μιας κατάστασης που τελείωσε εδώ και ώρες. Δεν έχεις επιλογή να σταματήσεις τον κόσμο να σε ενοχλεί. Αλλά έχεις επιλογή να αρνηθείς να δώσεις άποψη σε ό,τι δεν αξίζει άποψη. Ο Μάρκος έπρεπε να το θυμίζει συνεχώς στον εαυτό του. Εσύ δεν είσαι λιγότερος άνθρωπος επειδή παλεύεις με το ίδιο. «Αν αφήνω τα πάντα, γίνομαι αδιάφορος. Χάνω τον εαυτό μου.» Όχι. Το να αφήνεις τα μικρά δεν σημαίνει ότι αδιαφορείς για τα μεγάλα. Σημαίνει ότι ξέρεις να τα ξεχωρίζεις. Ο Κάτων δεν άφηνε τα πάντα. Άφηνε αυτά που δεν άξιζαν τον αγώνα για να έχει δύναμη για αυτά που άξιζαν. Αυτό δεν είναι αδιαφορία. Είναι στρατηγική επιλογή του πού θα ξοδέψεις τον εαυτό σου. Η ενέργειά σου είναι πεπερασμένη. Κάθε φορά που την ξοδεύεις σε κάτι που δεν αξίζει, την αφαιρείς από κάτι που αξίζει. Σήμερα, διάλεξε ένα πράγμα που σε ενόχλησε, κάτι μικρό και αποφάσισε συνειδητά να μην έχεις άποψη γι' αυτό. Μην το αναλύσεις, μην το συζητήσεις, μην το κουβαλήσεις. Άφησέ το να υπάρχει και να περάσει. Παρατήρησε τι νιώθεις μετά. Καλή δύναμη. The Stoic Journal |
Κάθε μέρα στέλνω ένα δωρεάν email με τις αρχές του Στωικισμού.
3ος αιώνας π.Χ. Ανοιχτά της Αττικής. Ένα πλοίο βυθίζεται. Μέσα του: η περιουσία ενός εμπόρου από την Κύπρο. Χρόνια δουλειάς. Η ταυτότητά του. Το μέλλον που είχε σχεδιάσει. Ο Ζήνων βγαίνει στην παραλία μόνος. Άφραγκος. Άγνωστος. Στην Αθήνα, μια πόλη που δεν τον γνωρίζει και δεν του χρωστάει τίποτα. Θα μπορούσε να γυρίσει στην Κύπρο. Να ζητήσει βοήθεια. Να πει στον εαυτό του ότι η μοίρα τον χτύπησε άδικα και να το πιστέψει. Αντ' αυτού μπήκε σε ένα βιβλιοπωλείο, διάβασε για τον Σωκράτη, και...
Απρίλιος, 46 π.Χ. Ουτίκα της Αφρικής.(Σήμερα ονομάζεται Bizarte και βρίσκεται στο Βόρειο τμήμα της Τυνησίας.) Ο Καίσαρας έχει κερδίσει. Η Δημοκρατία έχει πέσει. Όλοι οι σύμμαχοι του Κάτωνα είτε έχουν φύγει είτε παραδοθεί είτε πεθάνει. Ο Κάτων ξέρει τι έρχεται: μια «συγχώρεση» που θα είναι στην πραγματικότητα αλυσίδα. Ο Καίσαρας ήθελε να τον κρατήσει ζωντανό ως σύμβολο της δικής του επιείκειας, ανδρείκελο στην παρέλαση. Ο Κάτων είπε όχι. Πήρε το σπαθί. Το βύθισε στο στήθος του. Έπεσε...
Είναι η εποχή που ο Φίλιππος ετοιμάζεται να ξαναγράψει τον χάρτη της Ελλάδας. Στρατηγός με λίγους ομοίους σαν κι αυτόν. Άνδρας που έχει κατακτήσει εχθρούς, συμμάχους, βασίλεια. Έχει υπό τις διαταγές του ένα μηχάνημα πολέμου τέτοιο που η εποχή του δεν έχει ξαναδεί. Σταματά σε ένα σημείο. Βλέπει το τοπίο. Αποφαίνεται: εδώ στρατοπεδεύουμε. Ξεκινά να δίνει διαταγές. Τότε ένας βοηθός τρέχει κοντά του με μια ανησυχία στο πρόσωπο. Η περιοχή δεν έχει αρκετό βοσκότοπο για τα υποζύγια. Χιλιάδες ζώα,...