Το 161 μ.Χ., ο Μάρκος Αυρήλιος γίνεται αυτοκράτορας. Δεν το ζήτησε. Δεν το σχεδίασε. Ο Αντωνίνος Πίος τον διάλεξε γιατί είδε κάτι στον χαρακτήρα του. Όχι στις ικανότητές του, όχι στις συνδέσεις του. Στον χαρακτήρα.

Τριάντα χρόνια αργότερα, ο Μάρκος πεθαίνει στο μέτωπο, κουρασμένος, άρρωστος, μακριά από τη Ρώμη. Και η ιστορία τον θυμάται ως τον καλύτερο αυτοκράτορα που είχε η αυτοκρατορία. Όχι επειδή κέρδισε πολέμους. Επειδή ο χαρακτήρας του έμεινε σταθερός όταν όλα τριγύρω του προσπάθησαν να τον αλλάξουν.

Ο Νέρων ξεκίνησε με κάθε πλεονέκτημα. Νέος, χαρισματικός, δημοφιλής. Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του ήταν τόσο καλά που τα ονόμασαν quinquennium Neronis ήτοι χρυσή εποχή. Ο Σενέκας ήταν σύμβουλός του. Είχε όλα τα εργαλεία.

Αλλά ο χαρακτήρας ήταν εκεί από την αρχή. Η αδυναμία, η παράνοια, η ανάγκη για επιβεβαίωση. Έκαψε τη Ρώμη ή την άφησε να καεί και κατηγόρησε τους Χριστιανούς. Δολοφόνησε τη μητέρα του. Κατέστρεψε τον Σενέκα. Και στο τέλος, κατέληξε φυγάς.

Ο χαρακτήρας δεν άλλαξε ποτέ. Η εξουσία απλώς τον μεγέθυνε.

Κοίτα τριγύρω σου. Στην ελληνική αγορά, στην πολιτική, στις επιχειρήσεις. Πόσες φορές έχεις δει κάποιον να ανεβαίνει γρήγορα με επιθετικότητα, με κολακεία, με ψέματα και να λες μέσα σου «αυτός θα πάει μακριά»;

Μερικές φορές φαίνεται να πηγαίνει. Για λίγο.

Και μετά; Ο πελάτης που εξαπατήθηκε μιλάει. Ο συνεργάτης που προδόθηκε θυμάται. Η φήμη που χτίζεται αργά και καταστρέφεται γρήγορα κάνει τη δουλειά της. Σε μια χώρα μικρή όπως η δικιά μας ο κόσμος μιλάει, και αυτό γίνεται ακόμα πιο γρήγορα.

Αλλά εδώ είναι η σκληρή αλήθεια: δεν αφορά μόνο τους άλλους. Αφορά και σένα. Κάθε φορά που συνεργάζεσαι με κάποιον που ξέρεις ότι δεν έχει χαρακτήρα γιατί σε βολεύει, γιατί φέρνει χρήμα, γιατί είναι χρήσιμος τώρα δείχνεις κάτι και για τον δικό σου χαρακτήρα. Και αυτό θα επιστρέψει.

Δεν διαπραγματεύεσαι με αυτόν τον νόμο. Τον υπηρετείς ή τον αντιμετωπίζεις αλλά δεν μπορείς να ξεφύγεις.

Ο Νέρων είχε τον Σενέκα δίπλα του και δεν τον άκουσε. Είχε κάθε ευκαιρία να γίνει διαφορετικός. Διάλεξε τον χαρακτήρα που ήδη είχε.

Εσύ διαλέγεις κάθε μέρα.

«Αλλά στην Ελλάδα κερδίζουν μόνο οι ανήθικοι. Ο χαρακτήρας δεν πληρώνει λογαριασμούς.»

Κατανοητό. Και μερικές φορές αληθινό, βραχυπρόθεσμα.

Αλλά κοίτα την μεγάλη εικόνα. Ποιοι επιχειρηματίες έχουν χτίσει κάτι που κράτησε δεκαετίες στην Ελλάδα; Ποιοι πολιτικοί έχουν πραγματική εκτίμηση από τον κόσμο; Η απάντηση σπάνια είναι αυτοί που κέρδισαν γρήγορα με ψεύτικα χαρτιά.

Ο χαρακτήρας δεν είναι ηθικολογία. Είναι στρατηγική μακράς πνοής.

Σήμερα το βράδυ, πριν κοιμηθείς, σκέψου μια απόφαση που πήρες αυτή την εβδομάδα. Μια μικρή. Και ρώτα: αν ο χαρακτήρας μου κρινόταν από αυτή την απόφαση μόνο, τι θα έλεγε για μένα; Δεν χρειάζεται να το μοιραστείς με κανέναν. Αρκεί να το ξέρεις εσύ.

Καλή δύναμη.

The Stoic Journal